Lagers
Wentellagers worden onderverdeeld in radiale lagers en axiale lagers voor radiale en axiale belastingen en enkele andere lagertypen, die zijn bedoeld voor gecombineerde radiale en axiale belastingen. Over het algemeen zijn kogellagers bedoeld voor lage tot middelhoge belastingen, terwijl rollagers bedoeld zijn voor hoge belastingen Bij radiale belasting staat de kracht loodrecht op de as, terwijl bij axiale belasting de kracht in de lengterichting van de as werkt. Bij een gecombineerde belasting treden een axiale en een radiale belasting tegelijker1ijd op. Het is van het grootste belang dat voor elke toepassing een lager van het juiste type en de juiste grootte gekozen wordt.
Hierna vindt U een keuze matrix. Deze matrix kan alleen als een grove richtlijn
dienen, zodat voor elke specifieke toepassing een meer gekwalificeerde selectie
nodig is.
Niet alleen de lagerkeuze is van belang voor een feilloze werking, maar ook een
goede montage op de juiste constructies. De afmetingen van as- en lagerhuisaanlegvlakken,
afstandsbussen en dergelijke moeten voldoende steun aan de lagerringen geven.
De draaiende delen van het lager mogen niet aanlopen tegen de stilstaande delen.
De juiste inbouwmaten voor elk lager staan vermeld in de lagertabellen. De onderstaande
tabel geeft de juiste maten voor de insnoeringsgroeven. De spanningsverdeling
van een verjongde as is gunstiger naarmate de afronding van de overgang naar de
schouder groter is. Bij zwaarbelaste assen is meestal een grote afronding vereist.
De afkantingsmaten in radiale richting (r1, r3) en axiale richting (r2, r4) in
de lagertabellen zijn de voorgeschreven minimummaten volgens IS0 582-1979, d.w.z.
er worden geen nominale maten meer gegeven. Geschikte maximale afkantingsmaten,
die belangrijk zijn bij het berekenen van de straal van de vulring, vindt u in
de tabellen onder "Grenzen voor afkantingsmaten".
 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
De volgende tabellen geven U alle gegevens om een goede montage van uw lagers
mogelijk te maken.
|
|
Groef-kogel-lagers enkel | Groef-kogel-lagers dubbel | Zelfinstel-lende kogel-lagers | Hoek-contact-kogel-lagers | Hoek-contact-lagers O-opstelling |
Vier-punts-lager | Cilinder-lagers zonder kraag | Cilinder-lagers met 1 of 2 kragen | Cilinder-lagers dubbel-rijïge | Volrollige cilinder-lagers éénrijïge | Volrollige cilinder-lagers met 1 of 2 kragen | Naald-lagers | Twee-rijïge tonlagers | Kegel-lagers | Kegel-lagers - X-opstelling | Axiale kogel-lagers | Axiale kogellagers met bolvormige huisring | Cilinder-taats-lagers | Naald-taats-lagers | Tontaats-lagers |
| Conische boring | ||||||||||||||||||||
| Beschermplaatjes | ||||||||||||||||||||
| Zich instellend | ||||||||||||||||||||
| Niet uitneembaar | ||||||||||||||||||||
| Uitneembaar | ||||||||||||||||||||
| Zuiver radiale belasting | + | + | + | + | ++ | - | ++ | ++ | +++ | +++ | +++ | ++ | +++ | ++ | +++ | -- | -- | -- | -- | -- |
| Zuiver axiale belasting | + <-> | + <-> | - | + -> | + <-> | + <-> | -- | + -> <-> | -- | + -> | + -> <-> | -- | + <-> | ++ -> | ++ <-> | + -> <-> | + -> <-> | ++ -> | ++ -> | +++ -> |
| Gecombineerde belasting | + | + | - | ++ | ++ | + | -- | + | -- | - | - | -- | +++ | +++ | +++ | -- | -- | -- | -- | + |
| Momentbelasting | - | + | -- | - | + | + | -- | -- | + | -- | + | -- | -- | -- | - | -- | -- | -- | -- | -- |
| Hoog toerental | +++ | + | ++ | ++ | + | ++ | +++ | +++ | +++ | - | - | + | + | + | + | + | + | - | - | + |
| Hoge loopnauwkeurigheid | +++ | + | ++ | +++ | ++ | + | ++ | ++ | +++ | + | + | + | + | ++ | + | ++ | + | ++ | + | + |
| Hoge stijfheid | -- | + | - | + | ++ | + | ++ | ++ | +++ | +++ | +++ | ++ | ++ | ++ | +++ | + | + | ++ | ++ | ++ |
| Geruisarm | +++ | + | ++ | ++ | + | + | ++ | + | ++ | - | - | + | + | + | + | - | - | - | - | - |
| Lage wrijving | +++ | ++ | ++ | ++ | + | + | ++ | ++ | ++ | - | - | - | + | + | + | + | + | - | - | + |
| Correctie voor scheefstelling | - | -- | +++ | - | - | -- | - | - | -- | - | -- | -- | +++ | - | - | -- | -- | -- | -- | +++ |
| Correctie voor uitlijnfouten | - | -- | ++ | - | -- | -- | - | - | -- | - | -- | -- | ++ | - | - | -- | +++ | -- | -- | ++ |
| Vastlager constructies | ++ | + | + | ++ | ++ | ++ | -- | + | -- | + | + | -- | ++ | ++ | +++ | + | + | + | + | ++ |
| Loslager constructies | + | + | + | -- | + | - | +++ | + | +++ | + | + | +++ | + | -- | + | -- | -- | -- | -- | -- |
| Inwendig axiaal verschuifbaar | -- | -- | -- | -- | -- | -- | +++ | + | +++ | + | + | +++ | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
Symbolen:
| Voortreffelijk: | +++ | Goed | ++ |
| Voldoende | + | Slecht | - |
| Ongeschikt | -- | Eenzijdig werkend | -> |
| Tweezijdig werkend | <-> |
| Lager type | Passingen voor
massieve assen in staal en roterende belasting voor de binnenring |
Passingen voor lagerhuizen uit staal of gietijzer en stilstaande belasting op de buitenring | |||||||||||
| Asdiameters | Lager- schikking |
Lagerhuis | |||||||||||
| <18 | 18 <40 |
40 <100 |
100 <140 |
140 <200 |
200 <280 |
280 <500 |
>500 | <300 | 300 <500 |
>500 | |||
| Groefkogellagers | j5 | k5 | k5 | k6 | k6 | m6 | m6 | m6 | Vast lager | J6 | J6 | H7 | |
| Eénrijïge hoekcontactkogellagers met spelingsregeling via buitenring | j6 | k6 | k6 | m6 | m6 | n6 | p6 | p6 | Los lager | G6 | G7 | F7 | |
| Tweerijïge en gepaarde hoekcontactkogellagers | 32A/33A 72BECB73B |
j5 | k5 | k5 | m5 | m5 | m5 | Steunlager | J6 | J6 | H7 | ||
| 33E | k5 | m5 | m5 | Vast lager | J6 | J6 | H7 | ||||||
| Vierpuntslagers | k5 | k5 | m5 | m5 | n6 | Vast lager | J6 | J6 | H7 | ||||
| Eénrijïge cilinderlagers N,NU,NJ | k5 | k5 | m5 | m5 | n6 | p6 | p6 | r6 | axiaal lager | 1 mm radiale speling tegen roteren verzekeren | |||
| Tweerijïge tonlagers | k5 | k5 | m5 | m5 | n6 | p6 | p6 | r6 | Vast lager | J6 | J6 | H7 | |
| Los lager | G6 | G7 | F7 | ||||||||||
| Kegellagers met spelingsregeling via de buitenring | k6 | k6 | m6 | m6 | n6 | p6 | p6 | Steunlager | J6 | J6 | H7 | ||
| Tweerijïge en gepaarde kogellagers | k5 | k5 | m5 | m5 | n6 | p6 | p6 | r6 | Vast lager | J6 | J6 | H7 | |
| Axiale kogellagers | h6 | h6 | h6 | h6 | h6 | g6 | g6 | g6 | Axiaal lager | G7 | G7 | F7 | |
| Tontaatslagers | j6 | j6 | j6 | j6 | j6 | j6 | j6 | j6 | Axiaal lager | 1 mm radiale speling | |||
| Vormtoleranties | Toegelaten rondheid | Toegelaten haaksheid | Toegelaten coniciteit over de breedte van het lager | Toegelaten oppervlakte ruwheid | |||||||||
| Bij roterende belasting | IT5/2 | IT5 | As: Ra = 0,8 | ||||||||||
| Bij stilstaande belasting | IT6/2 | IT6 | IT6 | Huis: Ra = 3,2 | |||||||||
Montage van 2-rijïge tonlagers met conische boring
| Lagerboring d in mm | Vermindering van radiale lagerspeling in mm |
Axiale verschuiving in mm | Kleinste eindspeling na montage met beginspeling in mm | ||||||||
| Coniciteit 1:12 |
Coniciteit 1:30 |
||||||||||
| boven | t/m | min | max | min | max | min | max | Normaal | C3 | C4 | |
| 24 30 40 50 65 80 100 120 140 160 180 200 225 250 280 315 355 400 450 500 560 630 710 800 900 1000 1120 |
30 40 50 65 80 100 120 140 160 180 200 225 250 280 315 355 400 450 500 560 630 710 800 900 1000 1120 1250 |
0,015 0,020 0,025 0,030 0,040 0,045 0,050 0,065 0,075 0,080 0,090 0,100 0,110 0,120 0,130 0,150 0,170 0,200 0,210 0,240 0,260 0,300 0,340 0,370 0,410 0,450 0,490 |
0,020 0,025 0,030 0,040 0,050 0,060 0,070 0,090 0,100 0,110 0,130 0,140 0,150 0,170 0,190 0,210 0,230 0,260 0,280 0,320 0,350 0,400 0,450 0,500 0,550 0,600 0,650 |
0,3 0,35 0,40 0,45 0,6 0,7 0,75 1,1 1,2 1,3 1,4 1,6 1,7 1,9 2,0 2,4 2,6 3,1 3,3 3,7 4,0 4,6 5,3 5,7 6,3 6,8 7,4 |
0,35 0,4 0,45 0,6 0,75 0,9 1,1 1,4 1,6 1,7 2,0 2,2 2,4 2,7 3,0 3,3 3,6 4,0 4,4 5,0 5,4 6,2 7,0 7,8 8,5 9,0 9,8 |
- - - - - 1,7 1,9 2,7 3,0 3,2 3,5 4,0 4,2 4,7 5,0 6,0 6,5 7,7 8,2 9,2 10 11,5 13,3 14,3 15,8 17 18,5 |
- - - - - 2,2 2,7 3,5 4,0 4,2 5,0 5,5 6,0 6,7 7,5 8,2 9,0 10 11 12,5 13,5 15,5 17,5 19,5 21 23 25 |
0,015 0,015 0,020 0,025 0,025 0,035 0,050 0,055 0,055 0,060 0,070 0,080 0,090 0,100 0,110 0,120 0,130 0,130 0,160 0,170 0,200 0,210 0,230 0,270 0,300 0,320 0,340 |
0,020 0,025 0,030 0,035 0,040 0,050 0,065 0,080 0,090 0,100 0,100 0,120 0,130 0,140 0,150 0,170 0,190 0,200 0,230 0,250 0,290 0,310 0,350 0,390 0,430 0,480 0,540 |
0,035 0,040 0,050 0,055 0,070 0,080 0,100 0,110 0,130 0,150 0,160 0,180 0,200 0,220 0,240 0,260 0,290 0,310 0,350 0,360 0,410 0,450 0,510 0,570 0,640 0,700 0,770 |
|
Axiale lagerspeling van eenrijïge hoekcontactlagers series 72BE en 73
gepaard in O of X opstelling
| Boring d in mm | Axiale speling in mm | ||||||
| CA | CB | CC | |||||
| boven | t/m | min | max | min | max | min | max |
| - 10 18 30 50 80 120 180 250 |
10 18 30 50 80 120 180 250 315 |
4 5 7 9 11 14 17 21 26 |
12 13 15 17 23 26 29 37 42 |
14 15 18 22 26 32 35 45 52 |
22 23 26 30 38 44 47 61 68 |
22 24 32 40 48 55 62 74 90 |
30 32 40 48 60 67 74 90 106 |
Voorspanning van eenrijïge hoekcontactlagers series 72BE en 73 gepaard
in O of X opstelling
| Boring in mm | Voorspanning | |||||||||||
| CA | CB | CC | ||||||||||
| boven | t/m | min in μ |
max in μ |
max in N | min in μ |
max in μ |
min in N | max in N | min in μ |
max in μ |
min in N | max in N |
| 10 18 30 50 80 120 180 250 |
18 30 50 80 120 180 250 315 |
+4 +4 +4 +6 +6 +6 +8 +8 |
-4 -4 -4 -6 -6 -6 -8 -8 |
80 120 160 380 410 540 940 1080 |
-2 -2 -2 -3 -3 -3 -4 -4 |
-10 -10 -10 -15 -15 -15 -20 -20 |
30 40 60 140 150 200 330 380 |
330 480 630 1500 1600 2150 3700 4250 |
-8 -8 -8 -12 -12 -12 -16 -16 |
-16 -16 -16 -24 -24 -24 -32 -32 |
230 340 450 1080 1150 1500 2650 3000 |
660 970 1280 3050 3250 4300 7500 8600 |
Standaardspeling van gepaarde lagers eenrijïge metrische kegellagers
| Boring in mm | Axiale speling | ||||||
| Serie 320X | Serie 302, 322 | Serie 313(X) | |||||
| boven | t/m | min in μ |
max in μ |
min in μ |
max in μ |
min in μ |
max in μ |
| - 30 40 50 65 80 100 120 140 160 180 200 225 250 |
30 40 50 65 80 100 120 140 160 180 200 225 250 280 |
80 100 120 140 160 190 220 240 270 310 340 390 440 490 |
120 140 160 180 200 230 280 300 330 370 400 450 500 550 |
100 120 140 160 180 210 220 240 270 310 340 390 440 490 |
140 160 180 200 220 270 280 300 330 370 400 450 500 550 |
60 70 80 100 110 110 130 160 180 - - - - - |
100 110 120 140 170 170 190 220 240 - - - - - |
Axiale speling van cilinderlagers
| Boring | Axiale speling van lagers van de serie | |||||||||||||||||||
| d in mm | NUP 2 | NJ 2 + HJ | NUP 3 | NJ 3 + HJ | NUP 4 | NJ 4 + HJ | NUP 22 | NJ 22 + HJ | NUP 23 | NJ 23 + HJ | ||||||||||
| min in μ |
max in μ |
min in μ |
max in μ |
min in μ |
max in μ |
min in μ |
max in μ |
min in μ |
max in μ |
min in μ |
max in μ |
min in μ |
max in μ |
min in μ |
max in μ |
min in μ |
max in μ |
min in μ |
max in μ |
|
| 15 17 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 70 75 80 85 90 95 100 105 110 120 130 140 150 160 170 180 190 200 220 240 260 280 |
- 37 37 37 37 47 47 47 47 47 47 47 47 47 47 62 62 62 62 62 62 62 62 62 62 87 87 87 87 87 95 - - - |
- 140 140 140 140 155 155 155 155 155 155 155 155 155 155 180 180 180 180 180 180 180 180 180 180 230 230 230 230 230 230 - - - |
42 42 42 42 42 52 52 52 52 52 52 52 52 52 52 72 72 72 72 72 72 72 72 72 72 102 102 102 102 102 110 110 110 110 |
165 165 165 165 165 185 185 185 185 185 185 185 185 185 185 215 215 215 215 215 215 215 215 215 215 275 275 275 275 275 290 310 310 310 |
- 37 37 47 47 47 47 47 47 47 62 62 62 62 62 62 62 62 87 87 87 87 87 87 87 - - - - - - - - - |
- 140 140 155 155 155 155 155 155 155 180 180 180 180 180 180 180 180 230 230 230 230 230 230 230 - - - - - - - - - |
42 42 42 52 52 52 52 52 52 52 72 72 72 72 72 72 72 72 102 102 102 102 102 102 102 110 - - - - - - - - |
165 165 165 185 185 185 185 185 185 185 215 215 215 215 215 215 215 215 275 275 275 275 275 275 275 310 - - - - - - - - |
- - - - - 55 55 55 70 70 70 70 70 70 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - |
- - - - - 155 155 155 185 185 185 185 185 185 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - |
- - - - 60 60 60 60 80 80 80 80 80 80 80 110 110 110 110 110 110 110 - - - - - - - - - - - - |
- - - - 200 200 200 200 235 235 235 235 235 235 235 290 290 290 290 290 290 310 - - - - - - - - - - - - |
- 37 47 47 47 47 47 47 47 47 62 62 62 62 62 62 62 62 87 87 87 87 87 87 87 - - - - - - - - - |
- 140 155 155 155 155 155 155 155 155 180 180 180 180 180 180 180 180 230 230 230 230 230 230 230 - - - - - - - - - |
- 42 52 52 52 52 52 52 52 52 72 72 72 72 72 72 72 72 102 102 102 102 102 102 102 140 140 140 - - - - - - |
- 165 185 185 185 185 185 185 185 185 215 215 215 215 215 215 215 215 275 275 275 275 275 275 275 375 375 375 - - - - - - |
- 47 47 47 47 62 62 62 62 62 87 87 87 87 87 87 87 87 120 120 120 120 120 120 120 - - - - - - - - - |
- 155 155 155 155 180 180 180 180 180 230 230 230 230 230 230 230 230 315 315 315 315 315 315 315 - - - - - - - - - |
- 52 52 52 52 72 72 72 72 72 102 102 102 102 102 102 102 102 140 140 140 140 140 140 140 140 - - - - - - - - |
- 183 183 183 183 215 215 215 215 215 275 275 275 275 275 275 275 275 375 375 375 375 375 375 375 375 - - - - - - - |
Glijlagerbussen:
Zoals reeds vroeger gemeld, is men in bepaalde gevallen genoodzaakt glijbussen
te monteren. In de volgende tabel staan de eigenschappen van de meest voorkomen
glijlagermaterialen.
Glijsnelheid: v = n.p.d.
in m/s (d in mm – n in 1/min)
Vlaktedruk: p = 
in N/mm2 (F in N – d in mm – b in mm)
| ++ : uitstekend +: goed 0: toepasbaar -: niet geschikt |
Brons | Sinterbrons | Brons met axiale deling | PTFE-Composiet | POM-Composiet | Composiet met RVS-rug | PTFE polymide | Gewikkelde bus |
| Zelfsmerende eigenschappen Onderhoudsvrij bedrijf Verontreinigde omstandigheden Corrosiebestendigheid Hoge temperatuur Hoge belasting Stotende belastingen/trillingen Hoge glijsnelheden Lage wrijving Minder goede oppervlaktegesteldheid as Kleine bedrijfsspeling Minder gevoelig voor scheefstelling Laag prijsniveau Temperatuurbereik in °C Wrijvingscoëfficiënt μ Toelaatbare vlaktedruk in N/mm2 -dynamisch -statisch Toelaatbare glijsnelheid in m/s Astolerantie Huistolerantie Oppervlakteruwheid van as, Ra. in μm Oppervlaktehardheid van as. in HB |
- - + + + 0 + - - + - + 0 -40….+150 0,08….0,15 50 140 0,5 e7....e8 H7 0,8….1,6 180….400 |
+ + 0 0 - - 0 ++ + - 0 0 + -10….+100 0,05...0,10 10 50 0,25….10 f7….f8 H7 0,2….0,8 200….300 |
- 0 ++ + + 0 + 0 - 0 0 0 + -40….+150 0,08…0,15 40 120 1,0 e7….f8 H7 0,4….0,8 150….400 |
++ ++ - 0 ++ + 0 + ++ - ++ - ++ 200….+250 0,03...0,08 80 250 2,0 f6….h7 H7 0….0,4 300….600 |
+ + 0 0 0 ++ 0 + ++ 0 + 0 ++ -40….+110 0,04...0,12 120 250 2,0 h7….h8 H7 0….0,8 150….600 |
++ ++ - ++ + + 0 + ++ - + - - -150….+150 0,03...0,08 80 300 1,5 g6….f7 H7 0….0,4 300….600 |
++ ++ - ++ 0 0 - 0 0 0 0 0 ++ -30….+110 0,06...0,15 40 80 1,0 h8….h9 H7 0….0,8 100….300 |
++ ++ + ++ + ++ ++ - ++ 0 - + - -50….+140 0,03...0,08 140 200 0,5 h7….h8 H7 0….0,8 200….600 |