Standaard afmetingen van tandwielen

Een standaardisatie van de vertandingen (moduul, drukhoek en profiel) is nodig om het vervangen van tandwielen, die door verschillende fabrikanten zijn vervaardigd, te verzekeren en om het aantal verschillende gereedschappen te beperken. Hiermee wordt ook de aandacht van de ontwerpers gevestigd op het nut van een zekere normalisatie in de keuze van de vorm en de verhouding van de tandwielen.

De eerste vereiste voor een goed tandwiel is dat dit op economische wijze vervaardigbaar moet zijn. Een tandwiel met verkeerde verhoudingen of van te ingewikkelde opvatting is altijd duurder dan een tandwiel dat beantwoordt aan de klassieke vormgeving.

Voor standaard tandwielen is er een neiging tot normalisatie van zekere verhoudingen die we hieronder belichten. De grotere verscheidenheid van de overbrengingen waarvoor steeds wisselende voorwaarden van “beschikbare ruimte”, snelheid, stabiliteit, vermogen, ligging van de assen enz. optreden, sluit een algemene standaardisatie van de vormgeving uit. Vaak bestaat er voor ieder geval “een meest rationele” oplossing. Om de “designers” te helpen, hebben wij in een tabel van de standaard vormen, de meeste gangbare vormen genomen.

Aanbevolen verhoudingen

Gewone rondsels, met of zonder uitspringende naaf (vorm 1. 2. 3.)

  • tandbreedte = 10 x de moduul in mm.
  • boring = normale diameter en spiebaan (zie verder in de tabellen).

Gewone wielen, met kruisspaken, symmetrische of uitspringende naaf, uitvoering van gietstaal, gietijzer of lasconstructie (vorm 6. 7. 13.)

  • Velgbreedte = 10 x de moduul in mm.
  • Boring = normale diameter en normale spiebaan.
  • Naafdiameter = 2 x diameter van de boring.
  • Dikte onder de tand: minimum 1,5 x de moduul voor staal, minimum 2 x de moduul voor gietijzer.
  • Aantal spaken = 4, 5 of 6 afhankelijk van de diameter van het wiel.

Kegelwielen (vorm 20 tot 25)

  • Tandbreedte = maximum 1/3 van de uitwendige kegellengte.
  • Voor boring en naaf = zie rechte tandwielen.

Worm en wormwielen (vorm 16 tot 19)

  • De steekcirkel diameter van de worm wordt in het algemeen gekozen in overeenstemming met de steekcirkel diameter van een bestaande moederfrees en in functie van het gewenste rendement.
  • De wormlengte hangt vooral af van de steekcirkel diameter van het ingrijpende wormwiel gewoonlijk = 2 x de steekcirkel diameter van de worm.
  • De breedte van de velg: < steekcirkel diameter van de worm.