Lagers

Tandwiel lagersWentellagers worden onderverdeeld in radiale lagers en axiale lagers voor radiale en axiale belastingen en enkele andere lagertypen, die zijn bedoeld voor gecombineerde radiale en axiale belastingen. Over het algemeen zijn kogellagers bedoeld voor lage tot middelhoge belastingen, terwijl rollagers bedoeld zijn voor hoge belastingen Bij radiale belasting staat de kracht loodrecht op de as, terwijl bij axiale belasting de kracht in de lengterichting van de as werkt. Bij een gecombineerde belasting treden een axiale en een radiale belasting tegelijkertijd op. Het is van het grootste belang dat voor elke toepassing een lager van het juiste type en de juiste grootte gekozen wordt.

Hierna vindt U een keuzematrix. Deze matrix kan alleen als een grove richtlijn dienen, zodat voor elke specifieke toepassing een meer gekwalificeerde selectie nodig is. Niet alleen de lagerkeuze is van belang voor een juiste werking, maar ook een goede montage is essentieel. De afmetingen van as- en lagerhuisaanlegvlakken, afstandsbussen en dergelijke moeten voldoende steun aan de lagers geven. De draaiende delen van het lager mogen niet aanlopen tegen de stilstaande delen. De juiste inbouwmaten voor elk lager staan vermeld in de lagertabellen. De onderstaande tabel geeft de juiste maten voor de insnoeringsgroeven. De spanningsverdeling van een verjongde as is gunstiger naarmate de afronding van de overgang naar de schouder groter is. Bij zwaarbelaste assen is meestal een grote afronding vereist. De afkantingsmaten in radiale richting (r1, r3) en axiale richting (r2, r4) in de lagertabellen zijn de voorgeschreven minimummaten volgens IS0 582-1979, d.w.z.: er worden geen nominale maten meer gegeven. Geschikte maximale afkantingsmaten, die belangrijk zijn bij het berekenen van de straal van de vulring, vindt U in de tabellen onder “Grenzen voor afkantingsmaten”.

Insnoeringsgroeven
Afkanting Afmetingen van insnoeringsgroeven
rs min ba ha rc
mm inch mm inch mm inch mm inch
1
1,1
1,5
2
2,1
3
4
5
6
7,5
0,039
0,043
0,059
0,079
0,083
0,118
0,157
0,197
0,236
0,295
2
2,4
3,2
4
4
4,7
5,9
7,4
8,6
10
0,079
0,095
0,126
0,157
0,157
0,185
0,232
0,291
0,339
0,394
0,2
0,3
0,4
0,5
0,5
0,5
0,5
0,6
0,6
0,6
0,008
0,012
0,016
0,020
0,020
0,020
0,020
0,024
0,024
0,024
1,3
1,5
2
2,5
2,5
3
4
5
6
7
0,051
0,059
0,079
0,098
0,098
0,118
0,157
0,197
0,236
0,276

De volgende tabellen geven U alle gegevens om een goede montage van uw lagers mogelijk te maken.

Lager type Passingen voor
massieve assen in staal en
roterende belasting voor de binnenring
Passingen voor lagerhuizen uit staal of
gietijzer en stilstaande belasting op de buitenring
Asdiameters Lager-
schikking
Lagerhuis
<18 18
<40
40
<100
100
<140
140
<200
200
<280
280
<500
>500 <300 300
<500
>500
Groefkogellagers j5 k5 k5 k6 k6 m6 m6 m6 Vast lager J6 J6 H7
Eénrijïge hoekcontactkogellagers
met spelingsregeling via buitenring
j6 k6 k6 m6 m6 n6 p6 p6 Los lager G6 G7 F7
Tweerijïge en gepaarde hoekcontactkogellagers 32A/33A
72BECB73B
j5 k5 k5 m5 m5 m5 Steunlager J6 J6 H7
33E k5 m5 m5 Vast lager J6 J6 H7
Vierpuntslagers k5 k5 m5 m5 n6 Vast lager J6 J6 H7
Eénrijïge cilinderlagers N,NU,NJ k5 k5 m5 m5 n6 p6 p6 r6 axiaal lager 1 mm radiale speling tegen roteren verzekeren
Tweerijïge tonlagers k5 k5 m5 m5 n6 p6 p6 r6 Vast lager J6 J6 H7
Los lager G6 G7 F7
Kegellagers met spelingsregeling via de
buitenring
k6 k6 m6 m6 n6 p6 p6 Steunlager J6 J6 H7
Tweerijïge en gepaarde kogellagers k5 k5 m5 m5 n6 p6 p6 r6 Vast lager J6 J6 H7
Axiale kogellagers h6 h6 h6 h6 h6 g6 g6 g6 Axiaal lager G7 G7 F7
Tontaatslagers j6 j6 j6 j6 j6 j6 j6 j6 Axiaal lager 1 mm radiale speling
Vormtoleranties Toegelaten rondheid Toegelaten haaksheid Toegelaten coniciteit
over de breedte van het lager
Toegelaten oppervlakte ruwheid
Bij roterende belasting IT5/2 IT5 As: Ra = 0,8
Bij stilstaande belasting IT6/2 IT6 IT6 Huis: Ra = 3,2
Montage van 2-rijïge tonlagers met conische boring

Montage van 2-rijïge tonlagers met conische boring

Lagerboring d in mm Vermindering van radiale
lagerspeling in mm
Axiale verschuiving in mm Kleinste eindspeling na
montage met beginspeling in mm
Coniciteit
1:12
Coniciteit
1:30
boven t/m min max min max min max Normaal C3 C4
24
30
40
50
65
80
100
120
140
160
180
200
225
250
280
315
355
400
450
500
560
630
710
800
900
1000
1120
30
40
50
65
80
100
120
140
160
180
200
225
250
280
315
355
400
450
500
560
630
710
800
900
1000
1120
1250
0,015
0,020
0,025
0,030
0,040
0,045
0,050
0,065
0,075
0,080
0,090
0,100
0,110
0,120
0,130
0,150
0,170
0,200
0,210
0,240
0,260
0,300
0,340
0,370
0,410
0,450
0,490
0,020
0,025
0,030
0,040
0,050
0,060
0,070
0,090
0,100
0,110
0,130
0,140
0,150
0,170
0,190
0,210
0,230
0,260
0,280
0,320
0,350
0,400
0,450
0,500
0,550
0,600
0,650
0,3
0,35
0,40
0,45
0,6
0,7
0,75
1,1
1,2
1,3
1,4
1,6
1,7
1,9
2,0
2,4
2,6
3,1
3,3
3,7
4,0
4,6
5,3
5,7
6,3
6,8
7,4
0,35
0,4
0,45
0,6
0,75
0,9
1,1
1,4
1,6
1,7
2,0
2,2
2,4
2,7
3,0
3,3
3,6
4,0
4,4
5,0
5,4
6,2
7,0
7,8
8,5
9,0
9,8





1,7
1,9
2,7
3,0
3,2
3,5
4,0
4,2
4,7
5,0
6,0
6,5
7,7
8,2
9,2
10
11,5
13,3
14,3
15,8
17
18,5





2,2
2,7
3,5
4,0
4,2
5,0
5,5
6,0
6,7
7,5
8,2
9,0
10
11
12,5
13,5
15,5
17,5
19,5
21
23
25
0,015
0,015
0,020
0,025
0,025
0,035
0,050
0,055
0,055
0,060
0,070
0,080
0,090
0,100
0,110
0,120
0,130
0,130
0,160
0,170
0,200
0,210
0,230
0,270
0,300
0,320
0,340
0,020
0,025
0,030
0,035
0,040
0,050
0,065
0,080
0,090
0,100
0,100
0,120
0,130
0,140
0,150
0,170
0,190
0,200
0,230
0,250
0,290
0,310
0,350
0,390
0,430
0,480
0,540
0,035
0,040
0,050
0,055
0,070
0,080
0,100
0,110
0,130
0,150
0,160
0,180
0,200
0,220
0,240
0,260
0,290
0,310
0,350
0,360
0,410
0,450
0,510
0,570
0,640
0,700
0,770

Axiale lagerspeling van eenrijïge hoekcontactlagers series 72BE en 73 gepaard in O of X opstelling

Boring d in mm Axiale speling in mm
CA CB CC
boven t/m min max min max min max

10
18
30
50
80
120
180
250
10
18
30
50
80
120
180
250
315
4
5
7
9
11
14
17
21
26
12
13
15
17
23
26
29
37
42
14
15
18
22
26
32
35
45
52
22
23
26
30
38
44
47
61
68
22
24
32
40
48
55
62
74
90
30
32
40
48
60
67
74
90
106

Voorspanning van eenrijïge hoekcontactlagers series 72BE en 73 gepaard in O of X opstelling

Boring in mm Voorspanning
CA CB CC
boven t/m min
in μ
max
in μ
max in N min
in μ
max
in μ
min in N max in N min
in μ
max
in μ
min in N max in N
10
18
30
50
80
120
180
250
18
30
50
80
120
180
250
315
+4
+4
+4
+6
+6
+6
+8
+8
-4
-4
-4
-6
-6
-6
-8
-8
80
120
160
380
410
540
940
1080
-2
-2
-2
-3
-3
-3
-4
-4
-10
-10
-10
-15
-15
-15
-20
-20
30
40
60
140
150
200
330
380
330
480
630
1500
1600
2150
3700
4250
-8
-8
-8
-12
-12
-12
-16
-16
-16
-16
-16
-24
-24
-24
-32
-32
230
340
450
1080
1150
1500
2650
3000
660
970
1280
3050
3250
4300
7500
8600

Standaardspeling van gepaarde lagers eenrijïge metrische kegellagers

Boring in mm Axiale speling
Serie 320X Serie 302, 322 Serie 313(X)
boven t/m min
in μ
max
in μ
min
in μ
max
in μ
min
in μ
max
in μ

30
40
50
65
80
100
120
140
160
180
200
225
250
30
40
50
65
80
100
120
140
160
180
200
225
250
280
80
100
120
140
160
190
220
240
270
310
340
390
440
490
120
140
160
180
200
230
280
300
330
370
400
450
500
550
100
120
140
160
180
210
220
240
270
310
340
390
440
490
140
160
180
200
220
270
280
300
330
370
400
450
500
550
60
70
80
100
110
110
130
160
180




100
110
120
140
170
170
190
220
240




Axiale speling van cilinderlagers

Boring Axiale speling van lagers van de serie
d in mm NUP 2 NJ 2 + HJ NUP 3 NJ 3 + HJ NUP 4 NJ 4 + HJ NUP 22 NJ 22 + HJ NUP 23 NJ 23 + HJ
min
in μ
max
in μ
min
in μ
max
in μ
min
in μ
max
in μ
min
in μ
max
in μ
min
in μ
max
in μ
min
in μ
max
in μ
min
in μ
max
in μ
min
in μ
max
in μ
min
in μ
max
in μ
min
in μ
max
in μ
15
17
20
25
30
35
40
45
50
55
60
65
70
75
80
85
90
95
100
105
110
120
130
140
150
160
170
180
190
200
220
240
260
280

37
37
37
37
47
47
47
47
47
47
47
47
47
47
62
62
62
62
62
62
62
62
62
62
87
87
87
87
87
95



140
140
140
140
155
155
155
155
155
155
155
155
155
155
180
180
180
180
180
180
180
180
180
180
230
230
230
230
230
230


42
42
42
42
42
52
52
52
52
52
52
52
52
52
52
72
72
72
72
72
72
72
72
72
72
102
102
102
102
102
110
110
110
110
165
165
165
165
165
185
185
185
185
185
185
185
185
185
185
215
215
215
215
215
215
215
215
215
215
275
275
275
275
275
290
310
310
310

37
37
47
47
47
47
47
47
47
62
62
62
62
62
62
62
62
87
87
87
87
87
87
87









140
140
155
155
155
155
155
155
155
180
180
180
180
180
180
180
180
230
230
230
230
230
230
230








42
42
42
52
52
52
52
52
52
52
72
72
72
72
72
72
72
72
102
102
102
102
102
102
102
110







165
165
165
185
185
185
185
185
185
185
215
215
215
215
215
215
215
215
275
275
275
275
275
275
275
310












55
55
55
70
70
70
70
70
70
























155
155
155
185
185
185
185
185
185























60
60
60
60
80
80
80
80
80
80
80
110
110
110
110
110
110
110















200
200
200
200
235
235
235
235
235
235
235
290
290
290
290
290
290
310












37
47
47
47
47
47
47
47
47
62
62
62
62
62
62
62
62
87
87
87
87
87
87
87









140
155
155
155
155
155
155
155
155
180
180
180
180
180
180
180
180
230
230
230
230
230
230
230









42
52
52
52
52
52
52
52
52
72
72
72
72
72
72
72
72
102
102
102
102
102
102
102
140
140
140






165
185
185
185
185
185
185
185
185
215
215
215
215
215
215
215
215
275
275
275
275
275
275
275
375
375
375






47
47
47
47
62
62
62
62
62
87
87
87
87
87
87
87
87
120
120
120
120
120
120
120









155
155
155
155
180
180
180
180
180
230
230
230
230
230
230
230
230
315
315
315
315
315
315
315









52
52
52
52
72
72
72
72
72
102
102
102
102
102
102
102
102
140
140
140
140
140
140
140
140








183
183
183
183
215
215
215
215
215
275
275
275
275
275
275
275
275
375
375
375
375
375
375
375
375





Glijlagerbussen:

Zoals reeds vroeger gemeld, is men in bepaalde gevallen genoodzaakt glijbussen
te monteren. In de volgende tabel staan de eigenschappen van de meest voorkomen
glijlagermaterialen.
Glijsnelheid: v = n.p.d. Image450 in m/s (d in mm – n in 1/min)
Vlaktedruk: p = Image451 in N/mm2 (F in N – d in mm – b in mm)

++ : uitstekend
+: goed
0: toepasbaar
-: niet geschikt
Brons Sinterbrons Brons met axiale deling PTFE-
Composiet
POM-
Composiet
Composiet met RVS-rug PTFE polymide Gewikkelde bus
Zelfsmerende eigenschappen
+ ++ + ++ ++ ++
Onderhoudsvrij bedrijf
+ 0 ++ + ++ ++ ++
Verontreinigde omstandigheden
+ 0 ++ 0 +
Corrosiebestendigheid
+ 0 + 0 0 ++ ++ ++
Hoge temperatuur
+ + ++ 0 + 0 +
Hoge belasting
0 0 + ++ + 0 ++
Stotende belastingen/trillingen
+ 0 + 0 0 0 ++
Hoge glijsnelheden
++ 0 + + + 0
Lage wrijving
+ ++ ++ ++ 0 ++
Minder goede oppervlaktegesteldheid as
+ 0 0 0 0
Kleine bedrijfsspeling 0 0 ++ + + 0
Minder gevoelig voor scheefstelling
+ 0 0 0 0 +
Laag prijsniveau
0 + + ++ ++ ++
Temperatuurbereik in °C
-40…+150 -10….+100 -40….+150 200….+250 -40….+110 -150….+150 -30….+110 -50….+140
Wrijvingscoëfficiënt μ 0,08…0,1550 0,05..0,1010 0,08..0,1540 0,03..0,0880 0,04..0,12120 0,03..0,0880 0,06..0,1540 0,03..0,08140
Toelaatbare vlaktedruk in N/mm2 -dynamisch
-statisch
140 50 120 250 250 300 80 200
Toelaatbare glijsnelheid in m/s
0,5 0,25….10 1,0 2,0 2,0 1,5 1,0 0,5
Astolerantie
e7….e8 f7….f8 e7….f8 f6….h7 h7….h8 g6….f7 h8….h9 h7….h8
Huistolerantie
H7 H7 H7 H7 H7 H7 H7 H7
Oppervlakteruwheid van as, Ra. in μm
0,8…1,6 0,2….0,8 0,4….0,8 0….0,4 0….0,8 0….0,4 0….0,8 0….0,8
Oppervlaktehardheid van as. in HB 180….400 200….300 150….400 300….600 150….600 300….600 100….300 200….600