Koppelingen

Koppelingen spelen een fundamentele rol in de transmissies. Zij dienen om enerzijds de motor met de tandwielkast te verbinden en anderzijds om de tandwielkast met de machine te verbinden.

Het verkeerde type koppeling of een slechte uitlijning kan door het inbrengen van supplementaire spanningen zware schade veroorzaken aan de transmissie. Aan de andere kant, de keuze van een verkeerde koppeling kan minder goed aangepast worden aan transmissies waarbij uitlijnfouten optreden aan de ingaande of uitgaande assen. Men dient er ook op te letten dat in sommige toepassingen de torsiestijfheid een grote rol speelt.

1. Stijve koppelingen

In deze groep van koppelingen vinden wij volgende koppelingen terug:

  • Flenskoppelingen
  • Klemkoppelbussen
  • Veelspiekoppeling
  • Vrijloopkoppelingen
  • Koppelbegrenzers
  • Veiligheidskoppelingen
  • Vloeistofkoppelingen

Deze types laten geen enkel uitlijnfout toe. Ze zijn niet toepasbaar voor asverbindingen waar met uitlijnafwijkingen rekening moet gehouden worden.

2. Beweegbare koppelingen

a. Scharnierkoppelingen
Deze koppelingen brengen koppels over tussen assen die onderling een hoek vormen.
– Cardankoppelingen
b. Flexibele koppelingen
Deze koppelingen kunnen in bepaalde mate uitlijnfouten tussen 2 assen compenseren. Deze koppelingen kunnen verder ingedeeld worden in 2 categorieën.

i) Koppelingen die de uitlijnfouten opvangen door het glijden van koppelingsdelen

  • De tandkoppeling hoort tot deze groep en wordt veel toegepast. Deze worden vooral toegepast in asverbindingen met uitlijnfouten en waar axiale speling nodig is.
  • De tonnenkoppelingen worden vooral toegepast in driepunt ondersteuningen.
  • De kettingkoppeling

ii) Koppelingen die de uitlijnfouten opvangen door het plooien van koppelingsdelen
Deze koppelingen bevatten plooibare diafragma’s die tussen twee flenzen bevestigd zijn. Zij worden toegepast op sneldraaiende assen en vereisen geen smering.

  • De metaalplatenkoppelingen

3. Elastische koppelingen

De elastische koppelingen worden toegepast om stotende belastingen of trillingen gedeeltelijk op te vangen.

  • De pennenkoppeling hoort tot dit type en bestaat uit 2 flenzen met meeneempennen met rubberen hulzen. De pennen zitten in gaten met een diametraalspeling van 0,5 tot 1 mm. Haar elasticiteit is evenwel beperkt.
  • Klauwkoppelingen hebben betere elastische eigenschappen.
  • De Falk-Bibby koppeling is een ander type flexibele koppeling die parallelle en hoekverdraaiingsfouten opvangt en axiale verplaatsingen toelaat. Een veer verbindt de uitwendige conische tanden van beide flenzen

4. Schakelbare koppelingen

Dit type koppeling vangt geen uitlijnfouten of andere gebreken op.
 Volgende koppelingen vallen onder deze groep:

  • Aanloopkoppelingen
  • Elektromagnetische koppelingen
  • Magneetpoeder koppelingen
  • Hydraulische schakelkoppelingen
  • Magneetkoppelingen
  • Pneumatische koppelingen
  • Eenschijfs wrijvingskoppelingen
  • Lamellen koppelingen
  • Conische koppelingen
  • Schakelbare tandkoppelingen
  • Koppeling – rem koppeling
  • Veiligheidsschakelkoppeling

Alle voorgestelde flexibele en elastische koppelingen kunnen bepaalde uitlijnfouten opvangen, doch deze afwijkingen dienen zo gering mogelijk te zijn om de goede werking van de transmissie te garanderen. De eigenschappen en toelaatbare afwijkingen zijn merk gebonden en vindt men terug in desbetreffende catalogi. Hieronder vindt U de drie belangrijkste afwijkingen:

Ashoekfout

Ashoekfout

Radiale fout

Radiale fout

Axiale asverplaatsting

Axiale asverplaatsting

E
mm
R
mm
A
°
E
mm
R
mm
A
°
E
mm
R
mm
A
°
E
mm
R
mm
A
°
E
mm
R
mm
A
°
E
mm
R
mm
A
°
Membraan-
koppeling
Tandkoppeling
Metaalveer-
koppeling
Pennen-
koppeling
Klauw-
koppeling
Elastische
koppeling
30
3
0,1
1,5
40
3
0,14
1,5
50
2
0,25
1
55
3
0,14
1,5
60
2
0,25
1
65
6
0,19
1,5
70
1
0,15
0,12
80
6
0,22
1,5
2
0,2
0,14
85
3
0,4
1
90
2
0,2
0,13
95
2
0,2
0,12
100
1,8
0,1
0,1
6
0,23
1,5
3,2
0,15
0,1
105
3
0,2
0,11
3
0,4
1
111
3,2
0,15
0,1
120
6
1,2
3
3,2
0,15
0,1
3
0,25
0,12
4
0,5
1
125
2,4
0,1
0,1
6
1,4
3
130
3
0,25
0,11
140
3,2
0,2
0,1
3
0,3
0,12
4
0,5
1
145
3
0,2
0,1
150
2,6
0,1
0,1
3,2
0,2
0,1
155
3
0,2
0,1
3
0,3
0,11
160
8
1,6
3
3,2
0,2
0,1
165
4
0,65
1
170
3,2
0,1
0,1
175
3
0,2
0,1
180
8
1,7
3
4
0,35
0,11
190
195
3,8
0,15
0,1
3,2
0,2
0,1
5
0,65
1
200
8
0,9
1,5
3
0,2
0,1
4
0,4
0,11
210
215
4,6
0,15
0,1
3,2
0,2
0,1
220
8
1
1,5
225
5
0,45
0,11
230
6
0,8
1
235
4
0,25
0,1
245
4
0,25
0,1
250
10
1,2
1,5
4,8
0,25
0,1
260
5,2
0,2
0,1
270
4,8
0,25
0,1
6
0,8
1
280
10
1,7
1,5
4
0,25
0,1
295
6,6
0,2
0,1
310
6,4
0,28
0,1
6
1
1
Ashoekfout

Ashoekfout

Radiale fout

Radiale fout

Axiale asverplaatsting

Axiale asverplaatsting

E
mm
R
mm
A
°
E
mm
R
mm
A
°
E
mm
R
mm
A
°
E
mm
R
mm
A
°
E
mm
R
mm
A
°
E
mm
R
mm
A
°
Membraan-
koppeling
Tandkoppeling
Metaalveer-
koppeling
Pennen-
koppeling
Klauw-
koppeling
Elastische
koppeling
315
4
0,25
0,1
320
13
1,8
1,5
335
7
0,3
0,1
350
6,4
0,28
0,1
355
5
0,3
0,1
360
8
1,1
1
385
6,4
0,28
0,1
5
0,3
0,1
460
490
5
0,3
0,1
510
8
1,6
1
575
6
0,4
0,1
670
6
0,4
0,1
725
6
0,4
0,1
850
7
0,5
0,1
990
7
0,5
0,1
1060
7
0,6
0,1
1220
9
0,75
0,1

OPGELET

De opgegeven waarden zijn richtwaarden en zijn dus niet bindend. Voor de juiste toelaatbare waarden dient men de leverancier van desbetreffende koppeling te raadplegen.